Connect with us

Czego szukasz?

Reklama
Reklama

Historia

Kupiec z Jeżewa założył największy dom towarowy w Świeciu. Istnieje do dziś

Dom towarowy przy Dużym Rynku znany jest od pokoleń. Już ponad sto lat temu robili tu zakupy nie tylko mieszkańcy Świecia, ale też całego powiatu, a nawet sąsiedniego Chełmna. Budynek przechodził różne koleje losu. Handel odbywa się tu do dziś, chociaż nie z takim rozmachem, jak przed laty. A wszystko zaczęło się od młodego kupca z Jeżewa.

Udostępnij
ul_szeroka_0_0

Rudolf Conitzer był ambitnym i rzutkim handlowcem. Aby nauczyć się kupieckiego fachu nie musiał szukać daleko, bo jego ojciec, Moses, prowadził w Jeżewie sklep z wyrobami metalowymi.

Jako pobożny Żyd, Moses urządził w tym samym budynku również salę, w której gromadzili się na modlitwy okoliczni Żydzi.

Dom towarowy Conitzera na początku XX w.

Reklama
Reklama

Rudolf urodził się w maju 1851 r. Po ukończeniu niemieckich i żydowskich szkół oraz odbyciu praktyki w firmie handlowej w Inowrocławiu, już jako 13-latek zaczął zajmować się korenspondencją, a potem też rachunkami firmy ojca.

Moses miał wprawdzie głowę do interesów, ale pisanie w języku niemieckim, nie było jego najmocniejszą stroną (przypomnijmy, że były to czasy zaboru pruskiego).

Reklama
Reklama

W wieku 27 lat, latem 1878 r. Rufolf Conitzer pożegnał się ze sklepem ojca w Jeżewie. Dorastali już jego młodsi bracia i w rodzinnym interesie robiło się za ciasno. Chciał zacząć działać na własny rachunek.

Dzięki zaoszczędzonym pieniądzom założył własną firmę w Świeciu. Ożenił się z córką zamożnego kupca zbożowego, która wniosła duży posag. W połączeniu z własnym kapitałem pozwoliło mu to w latach 80. XIX w. na kupienie posesji na rogu Grosser Markt (Duży Rynek) i Breitestrasse (potem ul. Szeroka, obecnie 10 Lutego).

Reklama
Reklama

Rudolf Conitzer, założyciel domu towarowego przy Dużym Rynku

W kolejnych latach systematycznie powiększał budynek, dobudowywał kolejne piętra i modernizował.

Na początku XX w., dzięki 12 wystawom, elektrycznemu oświetleniu i centralnemu ogrzewaniu, Kaufhaus Rudolf Conitzer (Dom Towarowy Rudolfa Coniztera) był największym i najnowoczesniejszym sklepem nie tylko w Świeciu, ale w całym obecnym powiecie świeckim. Oferował ubrania, bieliznę, tkaniny, zasłony, dywany i galanterię w szerokim asortymencie.

Reklama
Reklama

Widok od strony skrzyżowania obecnej ul. 10 Lutego i Dużego Rynku, czasy zaboru pruskiego

Rudolf mógł sobie też pozwolić na stosowanie konkurencyjnych cen. Jego młodsi bracia również osiągnęli sukces w interesach. Wyjechali do Kwidzyna, gdzie założyli dom towarowy, a potem następne w Malborku, Bydgoszczy, Koburgu, a nawet w Berlinie.

Na początku XX w. Rudolf zajmował się dostarczaniem towarów od producentów i hurtowników dla całej sieci sklepów firmy M.Conitzer & Söhne, w tym także naturalnie do Świecia.

Reklama
Reklama

Wraz z zakończeniem I wojny światowej i masowymi wyjazdami ludności niemieckiej i zgermanizowanych Żydów do Niemiec, dom towarowy w Świeciu podupadł.

Rudolf Conitzer zamieszkał w Berlinie, gdzie zmarł w 1932 r. w wieku 81 lat. Kiedy do władzy doszli naziści, rodzina Conitzerów została pozbawiona całego majątku znajdującego się na terenie III Rzeszy.

Reklama
Reklama

W 1921 r. sklep w Świeciu odkupiła od Rudolfa Conitzera polska spóła z Bydgoszczy Chudziński & Maciejewski. Interes nie szedł jednak najlepiej. W 1927 r. go zamknęli, a dwa lata później świecący pustkami budynek kupił Edward Bartel, kupiec ze Świecia.

Reklama Domu Towarowego Edward Bartel w "Tygodniku Parafialnym" ukazującym się w Świeciu, luty 1935 r.

Reklama
Reklama

Dom Towarowy Edward Bartel prowadził podobny asortyment towarów, jak wcześniej Conitzer. Swój sklep reklamował jako największy w Świeciu i powiecie, w czym nie było przesady.

Interes rozwijał się aż do wybuchu II wojny światowej. Po wkroczeniu Niemców do Świecia, Edward Bartel został aresztowany, a w październiku 1939 r. rozstrzelany przy ul. Polnej.

Po wojnie, mimo że dom towarowy został przejęty przez państwo razem z "dobrodziejstwem" niedoboru towarów, i tak cieszył się wzięciem wśród mieszkańców, bo w jednym miejscu można tam było dostać to, co w kilku innych sklepach różnych branż.

Reklama
Reklama

Budynek domu towarowego na początku lat 90. XX w. i obecnie

Reklama
Reklama

Po 1990 r., w gospodarce wolnorynkowej, przechodził różne koleje losu i można tam było dostać przysłowiowe mydło i powidło. Przez lata parter zajmowała Biedronka, zanim przeprowadziła się w inne miejsce, działał tam też sklep bydgoskiej sieci Domar ze sprzętem RTV i AGD, która splajtowała, wypożyczalnia kaset, lumpeks, jubiler, sklep muzyczny. 

Teraz większość powierzchni zajmuje drogeria Rossmann i sklep Świat Udanych Zakupów z odzieżą, zabawkami, kosmetykami i chemią gospodarczą.

Doskonała dawniej lokalizacja przy rynku, przestała już być tak atrakcyjna za sprawą powstających marketów różnych branż, lokujących się na obrzeżach miasta. Na powrót domu towarowego w "starym stylu" raczej nie ma co liczyć, bo ten model handlu preżywa kryzys także w miastach znacznie większych od Świecia.

a.pudrzynski@extraswiecie.pl

Udostępnij

Komentarze (0)

Reklama
Reklama

TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Wiadomości

Samochód osobowy i bus przewożący dzieci zderzyły się na skrzyżowaniu w Plewnie na trasie Świecie-Tuchola. Wezwano śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Wiadomości

Sprawdziliśmy, które gminy powiatu świeckiego były najmniej i najbardziej zadłużone w 2023 r. Wyjątkiem jest gmina Osie, która… nie ma w ogóle długów. To...

Wiadomości

Dziś rano doszło do wypadku na drodze powiatowej w Ostrowitem koło Lniana. Jadący bmw uderzył z dużą prędkością w drzewo. Kierowcę zabrano do szpitala.

Extra Nowe

Siedem zastępów straży gasiło w nocy i rano pożar garażu i pomieszczeń gospodarczych.

Wiadomości

Niedawno informowaliśmy o niepewnym terminie otwarcia wiaduktu w Terespolu. Dziś od rana dzwonili do nas kierowcy zirytowani korkami na remontowanej drodze powiatowej. Zarząd Dróg...

Wiadomości

Potrafią szybko obezwładnić i dobrze strzelają. Dwaj funkcjonariusze z Komendy Powiatowej Policji w Świeciu zajęli drugie miejsce w województwie kujawsko-pomorskim.

Reklama
Reklama

Wiadomości

Zgodnie z zapowiedzią Wojewódzkiego Zarządu Dróg dziś znikły zapory na drodze dojazdowej do wiaduktu w Terespolu Pomorskim. W tym momencie z ulgą odetchnęli zarówno...

Wiadomości

Osoby kierujące hulajnogami elektrycznymi zderzyły się podczas wymijania. Kobieta została przewieziona do szpitala, a mężczyzna, jak się okazało, był nietrzeźwy.

Styl życia

Po 13 dniach rywalizacji o tytuł Rowerowej Stolicy Polski gmina Świekatowo zajmuje trzecią pozycję. Promotorzy akcji liczą na udział kolejnych cyklistów. Wystarczy pobrać odpowiednią...

Wiadomości

W sobotę Ochotnicza Straż Pożarna w Wielkim Komorsku w gminie Warlubie świętowała 115. rocznicę powstania. Urodzinową fetę połączono z gminnymi obchodami Dnia Strażaka.

Styl życia

Piątkowy piknik "Witajcie w naszej bajce" w parku koło Centrum Kultury w Świeciu miał wymiar nie tylko rozrywkowy, ale też edukacyjny i społeczny.

Wiadomości

W nocy na teren posesji w Brzeźnie koło Pruszcza wjechał z hukiem kierowca volkswagena.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Popularne

Wiadomości

Potrafią szybko obezwładnić i dobrze strzelają. Dwaj funkcjonariusze z Komendy Powiatowej Policji w Świeciu zajęli drugie miejsce w województwie kujawsko-pomorskim.

Wiadomości

W sobotę Ochotnicza Straż Pożarna w Wielkim Komorsku w gminie Warlubie świętowała 115. rocznicę powstania. Urodzinową fetę połączono z gminnymi obchodami Dnia Strażaka.

Wiadomości

W nocy na teren posesji w Brzeźnie koło Pruszcza wjechał z hukiem kierowca volkswagena.

Wiadomości

Dziś w Bratwinie (gmina Dragacz) odbyła się kolejna impreza z cyklu Wrak Race Tor Bratwin. Wydarzenie przyciągnęło fanów tego typu wyścigów z kilku województw.

Wiadomości

Prawdopodobnie w lipcu zostanie ogłoszony kolejny przetarg na dokończenie budowy przedszkola i żłobka w Warlubiu. Do tego czasu gmina musi postarać się o pieniądze.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Wideo