Connect with us

Czego szukasz?

Reklama
Reklama

Historia

Pożar w kinie i niewesoły koniec jego właściciela

W 1914 r. mieszkańców Świecia poruszyła informacja, że przy Dużym Rynku zaczął działać pierwszy iluzjon, jak wtedy nazywano kino. Jego założycielem był Niemiec Willy Gandrass.

Udostępnij
kino

Przybytek z ruchomymi obrazkami nosił nazwę Astoria i wyświetlał filmy nieme (głos aktorów widzowie usłyszeli dopiero kilkanaście lat później). Muzyczny podkład do pokazywanych filmów robił muzyk grający na fortepianie pod sceną. Później jego rolę przejęła niewielka orkiestra. Pierwszy rząd krzeseł przed ekranem miał, z racji bliskości muzyków, pozycję uprzywilejowaną i nawet po udźwiękowieniu kina, miejsca te przy zakupie biletów określano „przy fortepianie”.

Ogień w kabinie

Astoria była wyposażona w nowoczesne jak na tamte czasy aparaty projekcyjne Ernemann 1. W roku 1928 w kinie rozpoczął  naukę najstarszy kinooperator Świecia, Antoni Stusiński, który później pracował też w kinie Wrzos w ośrodku kultury (działającym tam od 1959 r.).

Reklama
Reklama

Projektor Ernemann 1. Taki sam działał w świeckiej Astorii / Fot. Internet

W czerwcu 1938 r. w Astorii doszło do groźnego pożaru, który został opisany w lokalnych gazetach. W kabinie operatora, na skutek zwarcia przewodów, zapaliła się taśma filmowa w projektorze.

Ogień gasił sam właściciel, który chciał uratować cenny film i przypłacił to bolesnymi poparzeniami. Według relacji gazet, spaliło się 60 metrów taśmy, a straty oszacowano na 1000 zł, co na tamte czasy było sumą niebagatelną. Średnia pensja wynosiła ok. 150 zł miesięcznie, a najtańszy samochód osobowy Fiat 500 kosztował 3800 zł.

Reklama
Reklama

Nie zaznał rozkoszy hitlerowskiego raju

Willy Gandrass stał się od początku lat 30. gorącym zwolennikiem faszyzmu i Adolfa Hitlera. Demonstrował to ostentacyjnie, co naraziło go na zdecydowaną reakcję polskich władz. Nakazano mu wyjazd do Niemiec, których był zresztą obywatelem.

W maju 1939 r. Gandrass sprzedał kino Ksaweremu Frąckowskiemu, a pod koniec lipca tego roku wyjechał ze Świecia z zamiarem zamieszkania w Niemczech. Nie udało mu się spełnić tych planów.

Reklama
Reklama

Pisał o tym dziennik „Słowo Pomorskie” w wydaniu z 1 sierpnia 1939 r.

W tych dniach wyjechał do Niemiec jako swej ojczyzny, Willy Gandrass, który przez 25 lat prowadził w Świeciu kino. Był on obywatelem niemieckim, a w Polsce przebywał za paszportem. Cierpiąc na zdrowiu, mimo swych 42 lat życia wyruszył w drogę samochodem. Zaledwie jednak przejechał granicę i dotarł do Piły, na pograniczu nastąpił jego zgon. Nie zaznał już rozkoszy raju hitlerowskiego.

Kino Astoria zmieniło po wojnie nazwę na Wisła i działało przez cały okres PRL-u. Dzięki temu również autor tego artykułu miał okazję, począwszy od lat 70. stać się jego widzem. Kino przy Dużym Rynku 16 nie przetrwało przemian ustrojowych na przełomie lat 80. i 90., ale pozostało w pamięci wielu świecian.

Józef Szydłowski

redakcja@extraswiecie.pl

Udostępnij

Komentarze (0)

Reklama
Reklama

TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Wiadomości

W tym roku przypada już osiemnasta edycja Festiwalu Smaku w Grucznie koło Świecia. Organizator podał datę festiwalu i cennik stoisk dla wystawców.

Wiadomości

- Po ponad pół godziny czekania pojechałem z dzieckiem do Chełmna - mówi Czytelnik. - Panie w rejestracji nie potrafiły powiedzieć, dlaczego lekarz, który...

Wiadomości

Strażacy z Osia świętowali wczoraj jubileusz powstania swojej jednostki. Okrągła rocznica ma ścisły związek z wielkim pożarem, który wybuchł przy ul. Młyńskiej w 1903...

Wiadomości

Gratka dla fanów samochodów marki Mercedes i nie tylko. W najbliższą niedzielę warto wybrać się na piknik motoryzacyjny na parkingu przy strzelnicy Forteca Świecie.

Wiadomości

Gmina wyłoniła w przetargu firmę, która dokończy budynek z przeznaczeniem na cele gastronomiczne i administracyjne w Ośrodku Wypoczynkowym Deczno.

Wiadomości

Policjanci z komendy w Świeciu zwracają się z prośbą o pomoc w identyfikacji osób przedstawionych na zdjęciach oraz na nagraniu z monitoringu.

Reklama
Reklama

Sport

Katarzyna Wenerska znalazła się w ścisłej kadrze reprezentacji Polski siatkarek na zbliżający się turniej w ramach Igrzysk Olimpijskich w Paryżu.

Wiadomości

Skrajną nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni wykazał się 44-latek, który pomimo opuszczonych zapór oraz czerwonego sygnału nadawanego przez sygnalizator, wszedł na przejazd kolejowy i przeszedł...

Wiadomości

Na odcinku drogi wojewódzkiej na trasie Świecie-Tuchola pojawiła się masa wybrzuszeń. Może nie byłoby to takie dziwne, gdyby nie fakt, że niedawno był on...

Wiadomości

Miłośniczka historii, przy pomocy wykrywacza metali, znalazła zakopaną w lesie skórzaną kaburę, a w niej pistolet i dwa magazynki z amunicją. Kobieta powiadomiła policję.

Wiadomości

Jak wypadły matury w powiecie świeckim? Z egzaminem najlepiej poradzili sobie abiturienci I LO w Świeciu. Jak co roku, najwięcej maturzystów poległo na matematyce....

Wiadomości

W minioną środę po południu doszło do wypadku na drodze między Osiem a Tleniem.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Popularne

Wiadomości

Skrajną nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni wykazał się 44-latek, który pomimo opuszczonych zapór oraz czerwonego sygnału nadawanego przez sygnalizator, wszedł na przejazd kolejowy i przeszedł...

Wiadomości

Na odcinku drogi wojewódzkiej na trasie Świecie-Tuchola pojawiła się masa wybrzuszeń. Może nie byłoby to takie dziwne, gdyby nie fakt, że niedawno był on...

Wiadomości

Jak wypadły matury w powiecie świeckim? Z egzaminem najlepiej poradzili sobie abiturienci I LO w Świeciu. Jak co roku, najwięcej maturzystów poległo na matematyce....

Wiadomości

W minioną środę po południu doszło do wypadku na drodze między Osiem a Tleniem.

Wiadomości

Strażacy i policjanci ewakuowali w środę harcerzy z trzech obozów. W sumie 273 osoby spędziły noc w bezpieczniejszym miejscu.

Reklama
Reklama
Reklama

Wideo