Connect with us

Czego szukasz?

Reklama
Reklama

Historia

Pożar w kinie i niewesoły koniec jego właściciela

W 1914 r. mieszkańców Świecia poruszyła informacja, że przy Dużym Rynku zaczął działać pierwszy iluzjon, jak wtedy nazywano kino. Jego założycielem był Niemiec Willy Gandrass.

Udostępnij
kino

Przybytek z ruchomymi obrazkami nosił nazwę Astoria i wyświetlał filmy nieme (głos aktorów widzowie usłyszeli dopiero kilkanaście lat później). Muzyczny podkład do pokazywanych filmów robił muzyk grający na fortepianie pod sceną. Później jego rolę przejęła niewielka orkiestra. Pierwszy rząd krzeseł przed ekranem miał, z racji bliskości muzyków, pozycję uprzywilejowaną i nawet po udźwiękowieniu kina, miejsca te przy zakupie biletów określano „przy fortepianie”.

Ogień w kabinie

Astoria była wyposażona w nowoczesne jak na tamte czasy aparaty projekcyjne Ernemann 1. W roku 1928 w kinie rozpoczął  naukę najstarszy kinooperator Świecia, Antoni Stusiński, który później pracował też w kinie Wrzos w ośrodku kultury (działającym tam od 1959 r.).

Reklama
Reklama

Projektor Ernemann 1. Taki sam działał w świeckiej Astorii / Fot. Internet

W czerwcu 1938 r. w Astorii doszło do groźnego pożaru, który został opisany w lokalnych gazetach. W kabinie operatora, na skutek zwarcia przewodów, zapaliła się taśma filmowa w projektorze.

Ogień gasił sam właściciel, który chciał uratować cenny film i przypłacił to bolesnymi poparzeniami. Według relacji gazet, spaliło się 60 metrów taśmy, a straty oszacowano na 1000 zł, co na tamte czasy było sumą niebagatelną. Średnia pensja wynosiła ok. 150 zł miesięcznie, a najtańszy samochód osobowy Fiat 500 kosztował 3800 zł.

Reklama
Reklama

Nie zaznał rozkoszy hitlerowskiego raju

Willy Gandrass stał się od początku lat 30. gorącym zwolennikiem faszyzmu i Adolfa Hitlera. Demonstrował to ostentacyjnie, co naraziło go na zdecydowaną reakcję polskich władz. Nakazano mu wyjazd do Niemiec, których był zresztą obywatelem.

W maju 1939 r. Gandrass sprzedał kino Ksaweremu Frąckowskiemu, a pod koniec lipca tego roku wyjechał ze Świecia z zamiarem zamieszkania w Niemczech. Nie udało mu się spełnić tych planów.

Reklama
Reklama

Pisał o tym dziennik „Słowo Pomorskie” w wydaniu z 1 sierpnia 1939 r.

W tych dniach wyjechał do Niemiec jako swej ojczyzny, Willy Gandrass, który przez 25 lat prowadził w Świeciu kino. Był on obywatelem niemieckim, a w Polsce przebywał za paszportem. Cierpiąc na zdrowiu, mimo swych 42 lat życia wyruszył w drogę samochodem. Zaledwie jednak przejechał granicę i dotarł do Piły, na pograniczu nastąpił jego zgon. Nie zaznał już rozkoszy raju hitlerowskiego.

Kino Astoria zmieniło po wojnie nazwę na Wisła i działało przez cały okres PRL-u. Dzięki temu również autor tego artykułu miał okazję, począwszy od lat 70. stać się jego widzem. Kino przy Dużym Rynku 16 nie przetrwało przemian ustrojowych na przełomie lat 80. i 90., ale pozostało w pamięci wielu świecian.

Józef Szydłowski

redakcja@extraswiecie.pl

Udostępnij

Komentarze (0)

Reklama
Reklama
Reklama

Popularne

Wiadomości

Do północy potrwa protest rolników w Świeciu. Protestujący spowalniają ruch na jezdni.

Wiadomości

Za nami dwa pierwsze etapy przebudowy świeckiego zamku. W tym roku ma zostać wybrana firma, która podejmie się trzeciego etapu przewidującego powstanie dwuspadowego dachu.

Wiadomości

- To nie jest strajk polityczny - podkreślał jeden z liderów protestu rolniczego w Świeciu. - Nie prowadzimy kampanii wyborczej. Jesteśmy tu tylko po...

Wiadomości

Niby drobiazg, ale wywołał sporo komentarzy. Chodzi o naprawę jezdni po niedawnej awarii sieci wodociągowej na ul. Sienkiewicza. Niektórzy kpili z zastosowanego rozwiązania. Czy...

Wiadomości

Dobiega końca budowa drogi przez górne Marianki. Niedawno zamontowano ławki i śmietniki. Do zrobienia pozostały jeszcze dwie rzeczy, które uczynią tę trasę jeszcze atrakcyjniejszą.

Reklama
Reklama

Wideo

Reklama
Reklama

TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Wiadomości

Pasażerowie porannego kursu autobusu byli w piątek świadkami niecodziennego zdarzenia.

Wiadomości

Do północy potrwa protest rolników w Świeciu. Protestujący spowalniają ruch na jezdni.

Wiadomości

Blok Świeckiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego przy ul. Chrobrego powstaje w pobliżu budynku z mieszkaniami chronionymi dla osób starszych, wybudowanego przez gminę.

Wiadomości

- Ta pani również pomogła mamie. Prosimy ją o kontakt - apelują syn i synowa. Powiedzieli nam, w jakim stanie jest 78-latka, którą w...

Wiadomości

Za nami dwa pierwsze etapy przebudowy świeckiego zamku. W tym roku ma zostać wybrana firma, która podejmie się trzeciego etapu przewidującego powstanie dwuspadowego dachu.

Wiadomości

- To nie jest strajk polityczny - podkreślał jeden z liderów protestu rolniczego w Świeciu. - Nie prowadzimy kampanii wyborczej. Jesteśmy tu tylko po...

Wiadomości

W ubiegłym roku weszła w życie nowelizacja kodeksu karnego. Kradzież tablic rejestracyjnych stała się przestępstwem. O skutkach tej zmiany przekonał się mieszkaniec Świecia.

Wiadomości

Niby drobiazg, ale wywołał sporo komentarzy. Chodzi o naprawę jezdni po niedawnej awarii sieci wodociągowej na ul. Sienkiewicza. Niektórzy kpili z zastosowanego rozwiązania. Czy...

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama