Connect with us

Czego szukasz?

Reklama
Reklama

Historia

Śmierć czekała na każdym kroku

1 września kojarzy się z dwoma wydarzeniami – wybuchem II wojny światowej oraz (z reguły) pierwszym dniem nowego roku szkolnego. Także i w świadomości mieszkańców Świecia symboliczna data początku niewyobrażalnego cierpienia odcisnęła swoje piętno i na stałe zapisała się w historii miasta.

Udostępnij
dr-jozef-bednarz

3 września do Świecia wkroczyły niemieckie oddziały. Natychmiast rozpoczęły się prześladowania, aresztowania i egzekucje aktywnych społecznie świecian - nauczycieli, urzędników, duchownych, lekarzy oraz członków lokalnych organizacji. Zginęli także „zwyczajni” mieszkańcy Świecia, których jedyną winą było to, że nie cieszyli się sympatią swojego niemieckiego sąsiada, który wskazywał je okupacyjnej administracji, jako element wrogo nastawiony wobec III Rzeszy.

Pierwsza masowa egzekucja

miała miejsce na początku października 1939 roku. Hitlerowcy na dawnym cmentarzu przy ulicy Polnej zamordowali wówczas ponad 80 świecian, w tym kobiety i dzieci. Wśród nich wielu Żydów. Rozstrzelano tam znanego drukarza, wydawcę, członka rady miejskiej oraz Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Franciszka Domachowskiego. Śmierć poniósł również profesor Kazimierz Eckstein, nauczyciel świeckiego gimnazjum, komendant hufca harcerskiego, współzałożyciel bibliotek, ale przede wszystkim wielki patriota. Umierał z okrzykiem na ustach „Niech żyje Polska!”

Reklama
Reklama

W tym samym czasie zginął

w niedalekim Mniszku ostatni przedwojenny burmistrz Świecia Mieczysław Słabęcki, aresztowany i uwięziony w piwnicy apteki przy ulicy Klasztornej, gdzie mieściła się siedziba Selbstschutzu, czyli niemieckiej samoobrony, w skład której wchodzili zamieszkujący miasto Niemcy. Pobity tak brutalnie, że jak wspominali świadkowie, trudno było go rozpoznać.

Mieczysław Słabęcki, ostatni przedwojenny burmistrz Świecia / żródło: „Głos Celulozy”,
archiwum Izby Regionalnej Ziemi Świeckiej

Reklama
Reklama

Razem ze Słabęckim w Mniszku zamordowano doktora Józefa Bednarza, który nie skorzystał z możliwości ucieczki, żegnając swoich kolegów lekarzy słowami „Kapitan ostatni opuszcza swój okręt” i pozostając do samego końca z chorymi szpitala psychiatrycznego.

Także w Mniszku rozstrzelano Łucjana Makiłła, nauczyciela, propagatora polskich pieśni patriotycznych i zarazem kierownika znanego zespołu Harmonia. Wraz z nim zginął inny nauczyciel gimnazjum i liceum w Świeciu, Paweł Pudełko.

Śmierć ponieśli również

Reklama
Reklama

duchowni ze Świecia i okolic. Ksiądz proboszcz Paweł Konitzer, zaangażowany w wydawaną po polsku „Gazetę Świecką”, zginął w czerwcu 1942 roku jako więzień obozu koncentracyjnego w Dachau.

W tym samym obozie i także w czerwcu 1942 roku zginął ksiądz Alojzy Górnowicz z Przechowa, który nie zdecydował się na ucieczkę. Aresztowany w grudniu 1939 roku był więźniem obozów w Oranienburgu, Sachsenhausen i Dachau.

Męczeńską śmierć poniósł ksiądz Brunon Szymański, prefekt Państwowego Gimnazjum i Liceum w Świeciu. Aresztowany 13 września, przewieziony najpierw do Sztutowa, a następnie do Oranienburga, gdzie został zamordowany w lipcu 1940 roku.

Reklama
Reklama

Nie przeżyli także inni duchowni ze Świecia,

jak kapelan Szkoły Lotniczej dla Małoletnich Franciszek Szybowski, czy ksiądz Szymański.

Nie można nie wspomnieć o innych mieszkańcach ziemi świeckiej, którzy w tym trudnym i niebezpiecznym czasie potrafili pokonać strach i walczyć o wolną ojczyznę.

Reklama
Reklama


Ksiądz proboszcz Paweł Konitzer /źródło: Krzysztof Halicki, „Szkice z dziejów
Świecia nad Wisłą i powiatu w dwudziestoleciu międzywojennym", Świecie 2011

Tak było w przypadku założyciela Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf”, późniejszy „Gryf Pomorski”, Józefem Dambekiem, który zginął w marcu 1944 roku czy zastępcy burmistrza Anastazym Kęsiku, lekarzu weterynarii  i kapitanowi rezerwy, który brał udział w słynnej szarży pod Krojantami, a którego uwięziono i zamordowano w obozie Sachsenhausen w 1940 roku.

Mieczysław Libecki, 18-letni harcerz, zginął we wrześniu 1939 roku walcząc jako ochotnik w okolicach Bukowca.

Reklama
Reklama

Śmierć poniósł także Antoni Tomasik, redaktor wiadomości lokalnych i kulturalnych w „Głosie Świeckim” oraz członkowie grup partyzanckich działających w naszym regionie, w tym grupa porucznika Alojzego Bruskiego  „Grab”, 30-osobowa grupa „Jeremiego”, czyli A. Kwiczora oraz oddział Feliksa Warczaka pseudonim „Ignac”.

Zapewne jeszcze wielu mieszkańcom Świecia i okolic,  których tutaj nie wymieniono, należy się pamięć i wdzięczność za ich postawę, poświęcenie i ofiarę jaką złożyli Polsce i nam wszystkim.

redakcja@extraswiecie.pl

Udostępnij
12 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments

Acheter Viagra Sans
Acheter Viagra Sans Ordonnance Cialis Tablets 20 Mg Prices Cialis Chiasso

Buy 5milligram Tadalafil
Buy 5milligram Tadalafil Online

Cephalexin Shortage
Cephalexin Shortage

Finasteride Generic Uk
Finasteride Generic Uk

Reklama

Viagra Ohne Rezept De
Viagra Ohne Rezept De

Pfizer Vgr 100
Pfizer Vgr 100

Propecia Sperm Count
Propecia Sperm Count

Cialis (Tadalafil)No
Cialis (Tadalafil)No Presciption Needed

Reklama

Cialis 20 Mg Precio Espana
Cialis 20 Mg Precio Espana

On Line Zentel Low Price
On Line Zentel Low Price

Viagra From Canada
Viagra From Canada

Achat Viagra Original
Achat Viagra Original

Reklama
Reklama
Reklama

TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Wiadomości

Dziś rano na ulicy Cukrowników w Świeciu doszło do tragicznego w skutkach potrącenia.

Wiadomości

Dziś na granicy Sulnówka i Wyrwy koło Świecia doszło do zderzenia rolniczego ciągnika z samochodem osobowym.

Wiadomości

W nocy strażacy dostali wezwanie na stację paliw w Świeciu, na której ulatniał się gaz.

Wiadomości

Osiem lat trwały poszukiwania mieszkańca Świecia, za którym wystawiono czerwoną notę Interpolu - międzynarodowy list gończy. W końcu wpadł za oceanem.

Co jest grane?

Poznaliśmy artystów, którzy wystąpią w lipcu w świeckim amfiteatrze na Summer Hot Festival.

Styl życia

Sprawdziliśmy, ile dzieci przyszło na świat w Nowym Szpitalu w Świeciu i jak oceniany jest tutejszy oddział ginekologiczno-położniczy w rankingu Fundacji Rodzić po Ludzku.

Reklama
Reklama

Wiadomości

Dwa zastępy straży pożarnej gasiły w sobotę pożar samochodu osobowego koło Świecia.

Wiadomości

W piątek, podobnie jak w całym kraju, policjanci w powiecie świeckim prowadzili działania pod nazwą "Prędkość". Głównym celem akcji była poprawa bezpieczeństwa w ruchu...

Wiadomości

Na cmentarzu menonicko-ewangelickim w Przechówku trwają prace porządkowe, remontowe i konserwatorskie. Ich zwieńczeniem ma być ustawienie tablicy opisującej historię nekropolii i ludzi, którzy mieszkali...

Wiadomości

Mł. asp. Marcin Ignatowski, policjant ruchu drogowego, w dniu wolnym od służby robił zakupy w markecie w Świeciu. Przy okazji zatrzymał sprawcę kradzieży.

Wiadomości

Jak już informowaliśmy, w poniedziałek popołudniu niedaleko Świecia zderzyły się samochód osobowy i traktor. Policja podała ustalenia na temat okoliczności zdarzenia.

Wiadomości

Nowymi zastępcami burmistrza Świecia zostali Marta Karolczak i Sławomir Siemaszko. Jak wygląda podział ich kompetencji?

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Popularne

Wiadomości

Dziś rano na ulicy Cukrowników w Świeciu doszło do tragicznego w skutkach potrącenia.

Wiadomości

Osiem lat trwały poszukiwania mieszkańca Świecia, za którym wystawiono czerwoną notę Interpolu - międzynarodowy list gończy. W końcu wpadł za oceanem.

Wiadomości

Na cmentarzu menonicko-ewangelickim w Przechówku trwają prace porządkowe, remontowe i konserwatorskie. Ich zwieńczeniem ma być ustawienie tablicy opisującej historię nekropolii i ludzi, którzy mieszkali...

Wiadomości

Jak już informowaliśmy, w poniedziałek popołudniu niedaleko Świecia zderzyły się samochód osobowy i traktor. Policja podała ustalenia na temat okoliczności zdarzenia.

Wiadomości

Nowymi zastępcami burmistrza Świecia zostali Marta Karolczak i Sławomir Siemaszko. Jak wygląda podział ich kompetencji?

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Wideo