Reklama
Reklama
Reklama

Tak powstawała jedna z najstarszych szkół w Świeciu

W 2026 r. przypada 110 lat od powstania Szkoły Podstawowej nr 1 im. Wojska Polskiego przy ul. Sienkiewicza w Świeciu. W marcu zaplanowano obchody jubileuszowe, a my z tej okazji przypominamy krótki zarys z dziejów szkoły – od genezy do wybuchu II wojny światowej.
Neue Stadtschule (Nowa Szkoła Miejska) z lat 1916-1920
Reklama

W Świeciu, znajdującym się wówczas pod zaborem pruskim, od 1863 r. działała szkoła miejska - obecna Szkoła Podstawowa nr 7. Już na początku XX wieku okazało się jednak, że jest w niej za mało miejsca dla wszystkich uczniów. 

Na łamach "Gazety Toruńskiej" z 1904 r. jest mowa o obietnicy ówczesnego ministra oświaty, który miał przyznać miastu pomoc na budowę nowej szkoły w wysokości 95 tys. marek. Jak mówi stare porzekadło, "co się odwlecze, to nie uciecze".

Na łamach wydawanej w Bydgoszczy niemieckiej gazety "Ostdeutsche Presse" z 7 kwietnia 1911 r. podano, że: Rada miejska wkrótce będzie musiała podjąć decyzję, czy zbudować nową szkołę podstawową, czy rozbudować istniejący budynek szkolny. Koszt budowy nowego budynku szkoły podstawowej wyniósłby 180-200 tysięcy marek.

Natomiast w "Gazecie Toruńskiej" z 14 kwietnia 1911 r. czytamy:

W prasie na jakiś czas temat szkoły ucichł aż do artykułu w „Ostdeutsche Presse" z 27 lutego 1913 r. Poinformowano w nim o posiedzeniu Rady Miejskiej w Świeciu, która zatwierdziła budowę nowej szkoły podstawowej. Koszty miały wynieść 247 tys. marek. Rząd i minister edukacji obiecali miastu dotacje.

Te wiadomości potwierdziła również "Gazeta Toruńska" 28 lutego 1913 r.:

Reklama

Był to okres dużych inwestycji. Jak podawała ówczesna prasa polska i niemiecka, miasto w 1913 r. zaciągnęło 2 mln 280 tys. marek pożyczki na budowę koszar, kanalizacji, zakup elektrowni miejskiej oraz budowę szkoły.

Tego roku miało też ruszyć wznoszenie nowej placówki oświatowej. Poniżej kolejne wiadomości na łamach polskiej prasy z tamtego okresu:

"Gazeta Toruńska", 22 lutego 1914 r.

Jak  podawała gazeta "Ostdeutsche Presse" 3 lipca 1914 r., prace ciesielskie zostały ukończone. Usługę miała wykonać firma Rose z Bydgoszczy. Niebawem, bo już 28 lipca 1914 r. wybucha I wojna światowa. Działania militarne jednak nie objęły swym zasięgiem powiatu świeckiego, toteż budowa szkoły trwała dalej. Świadczy o tym poniższy artykuł:

"Gazeta Toruńska", 30 października 1915 r.,

Na łamach gazety „Ostdeutsche Presse” z 16 kwietnia 1916 r. czytamy: Świecie, 14 kwietnia. (Odmowa odbioru.) Wczoraj miał się odbyć odbiór ławek szkolnych dostarczonych przez spółdzielnie stolarskie "Grudziądzko - Kwidzyńską" i "Toruńską" do naszej nowej szkoły podstawowej. Ponieważ jednak prace nie zostały wykonane w całości zgodnie z umową, komisja budowlana odmówiła odbioru. Nowa szkoła podstawowa ma zostać oddana do użytku natychmiast po feriach wielkanocnych.

Z poniższego artykułu wiadomo, że oddanie nowej szkoły nastąpiło 6 tygodni później.

"Gazeta Toruńska", 8 czerwca 1916 r.

W nowej szkole do 1919 r. nauczanie odbywało się w języku niemieckim. W powyższym artykule autor używa określenia "szkoła podstawowa". Rzeczywiście wówczas była to szkoła ludowa (niem. Volksschule), co odpowiada szkole powszechnej z okresu międzywojennego i krótko powojennego. Model szkoły podstawowej który znamy dzisiaj wprowadzono w roku szkolnym 1948/1949 (7 klas), a od roku szkolnego 1965/1966 – 8 klas.

Reklama

W starych artykułach prasowych polskich i niemieckich przedstawiano nową placówkę oświatową jako szkołę miejską (w niemieckich artykułach Stadtschule), co jest prawdą. Z Lustracji Magistratu Świecie 1921 r., wiadomo że miasto pokrywało koszty za wodę, światło i opał oraz opłacało woźnego.

W drugiej części przedstawimy dzieje szkoły od chwili przejęcia przez władze polskie w 1920 r. do wybuchu II wojny światowej.

redakcja@extraswiecie.pl

Udostępnij

Wybrane dla Ciebie

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors