Ogród zimowy może być miejscem, w którym pijemy poranną kawę, odpoczywamy po pracy, spotykamy się z rodziną albo po prostu obserwujemy ogród bez względu na pogodę. Duże przeszklenia sprawiają, że wnętrze jest jasne i otwarte na otoczenie, a jednocześnie pozostaje osłonięte przed deszczem, wiatrem czy chłodem. Nic więc dziwnego, że ogrody zimowe coraz częściej traktowane są jako naturalne przedłużenie części mieszkalnej domu, a nie wyłącznie przestrzeń przeznaczona do uprawy roślin. Sam efektowny wygląd konstrukcji nie wystarczy jednak, aby dobrze korzystało się z niej przez cały rok. Przed rozpoczęciem inwestycji warto zastanowić się nad jej lokalizacją, sposobem użytkowania, ochroną przed słońcem, wentylacją oraz wyposażeniem. Dobrze zaplanowany ogród zimowy może szybko stać się jednym z ulubionych miejsc w domu.
Zacznij od odpowiedzi na pytanie: po co Ci ogród zimowy?
To pozornie proste pytanie bardzo ułatwia późniejsze projektowanie.
Jeżeli marzymy przede wszystkim o przestrzeni wypoczynkowej, przydadzą się wygodna sofa, fotele i miejsce na stolik. Jeśli ogród zimowy ma pełnić funkcję jadalni z widokiem na zieleń, trzeba przewidzieć odpowiednią przestrzeń na stół oraz swobodne odsuwanie krzeseł.
Możliwości jest znacznie więcej. Ogród zimowy może stać się:
- dodatkowym salonem,
- jadalnią,
- domowym biurem,
- czytelnią i miejscem wypoczynku,
- przestrzenią do uprawy roślin,
- pokojem łączącym salon z tarasem i ogrodem.
Największym błędem jest zaprojektowanie pięknej konstrukcji bez wcześniejszego ustalenia, jak właściwie będzie wykorzystywana na co dzień.
Całoroczny czy sezonowy ogród zimowy?
To jedna z pierwszych decyzji, którą warto podjąć. Ogród sezonowy pozwala przede wszystkim wydłużyć czas korzystania z tarasu. Chroni przed deszczem i wiatrem, dzięki czemu można przebywać w nim wiosną i jesienią, gdy zwykły taras nie jest już tak komfortowy. Jeżeli jednak chcemy korzystać z pomieszczenia również podczas mroźnych zimowych dni, konstrukcja musi zostać przygotowana do użytkowania całorocznego. Znaczenie mają wtedy parametry profili, rodzaj zastosowanych szyb, izolacja poszczególnych elementów oraz sposób ogrzewania pomieszczenia. W praktyce ogród całoroczny powinien być projektowany bardziej jak dodatkowa część domu niż zwykła zabudowa tarasu. Warto zdecydować o tym przed rozpoczęciem inwestycji. Próba późniejszego przekształcenia prostej zabudowy sezonowej w komfortowe pomieszczenie całoroczne może okazać się trudna i kosztowna.
Duże przeszklenia dają światło, ale wymagają dobrego projektu
Najbardziej charakterystycznym elementem ogrodu zimowego jest oczywiście szkło. Dzięki niemu siedząc wewnątrz, możemy mieć wrażenie niemal bezpośredniego kontaktu z ogrodem. Im większa powierzchnia przeszkleń, tym większą uwagę trzeba jednak poświęcić ich parametrom. Nowoczesne pakiety szybowe mogą wykorzystywać powłoki niskoemisyjne oraz przestrzenie pomiędzy taflami szkła wypełnione gazem, co pomaga ograniczyć przepływ ciepła przez przeszklenie. Ważny jest również poziom przepuszczania energii słonecznej – szczególnie w konstrukcjach wystawionych na intensywne działanie słońca. Nie zawsze więc największa możliwa powierzchnia szkła będzie najlepszym rozwiązaniem. Projekt powinien uwzględniać położenie budynku, strony świata i sposób użytkowania pomieszczenia.
Słońce może być zaletą i problemem
W chłodny, słoneczny dzień możliwość naturalnego nagrzania wnętrza jest bardzo przyjemna. Latem sytuacja wygląda zupełnie inaczej. W mocno przeszklonym pomieszczeniu temperatura może szybko wzrosnąć, zwłaszcza jeśli ogród zimowy znajduje się od południa lub zachodu. Dlatego ochronę przed przegrzewaniem warto zaplanować razem z konstrukcją, zamiast szukać rozwiązania dopiero podczas pierwszych upałów. Pomóc mogą między innymi żaluzje, rolety, markizy oraz inne systemy ograniczające ilość promieniowania słonecznego docierającego do wnętrza. Równie ważna jest możliwość przewietrzania. Duże przesuwne drzwi, otwierane okna czy wywietrzniki znajdujące się w górnej części konstrukcji ułatwiają wymianę powietrza.
Nie zapominaj o wentylacji
Ogród zimowy powinien mieć możliwość skutecznej wymiany powietrza nie tylko ze względu na temperaturę. W zamkniętej, mocno przeszklonej przestrzeni może pojawiać się podwyższona wilgotność i skraplanie pary wodnej na chłodniejszych powierzchniach. Zjawisko może być bardziej odczuwalne, jeśli wewnątrz znajduje się dużo roślin. Warto więc przewidzieć otwierane elementy konstrukcji oraz sposób naturalnego lub mechanicznego przewietrzania pomieszczenia. Szczególnie praktyczne są rozwiązania pozwalające tworzyć przepływ powietrza przez ogród zimowy – przykładowo poprzez otwarcie elementów znajdujących się po przeciwnych stronach pomieszczenia.
Jak urządzić ogród zimowy?
Najlepiej potraktować go jak część domu, a nie osobny przeszklony pawilon. Jeżeli ogród zimowy jest połączony z salonem, warto zachować spójną kolorystykę, podobne materiały oraz powtarzające się elementy wyposażenia. Dzięki temu oba wnętrza będą wyglądały jak jedna większa przestrzeń.
Dobrze sprawdzają się naturalne kolory, drewno, kamień, jasne tkaniny oraz rośliny. W nowoczesnych realizacjach ciekawy kontrast tworzą również ciemne profile aluminiowe zestawione z jasną podłogą i prostymi meblami. Nie warto przesadzać z liczbą elementów. Sam widok za dużymi przeszkleniami stanowi przecież jedną z najważniejszych dekoracji takiego wnętrza.
Jakie meble wybrać?
Wiele zależy od warunków panujących w pomieszczeniu. Jeżeli ogród jest ogrzewany i pod względem temperatury przypomina pozostałą część domu, możliwości aranżacyjne są bardzo szerokie. Można zastosować klasyczną sofę, fotele tapicerowane czy drewniany stół. W przestrzeni sezonowej lepiej wybierać materiały bardziej odporne na zmiany temperatury oraz podwyższoną wilgotność. Warto również pamiętać o intensywnym nasłonecznieniu. Materiały pozostawione przez wiele godzin przy mocno nasłonecznionej szybie mogą z czasem zmieniać kolor. Dotyczy to nie tylko mebli, ale również tkanin, dekoracji i części materiałów wykończeniowych.
Rośliny w ogrodzie zimowym – nie tylko egzotyczne
Nazwa może sugerować wnętrze wypełnione roślinami od podłogi aż po dach, ale wcale nie musi tak wyglądać. Już kilka większych okazów potrafi stworzyć efekt zielonego salonu. Monstery, fikusy, palmy czy inne rośliny o dużych liściach dobrze komponują się z przestronnymi, jasnymi wnętrzami.Gatunki należy jednak dobierać do warunków panujących w konkretnym miejscu. Ogród skierowany na południe będzie zupełnie innym środowiskiem niż konstrukcja po północnej stronie domu. Trzeba zwracać uwagę nie tylko na ilość światła, ale również temperaturę zimą, wilgotność oraz możliwość przegrzewania się przestrzeni latem.
Oświetlenie po zmroku też jest ważne
Za dnia oświetlenie zapewnia przede wszystkim słońce. Wieczorem duża ilość szkła przestaje jednak być źródłem światła i ogród zimowy wymaga dobrze przemyślanej instalacji. Zamiast jednej mocnej lampy sufitowej można połączyć kilka źródeł światła: oświetlenie ogólne, lampy dekoracyjne, kinkiety czy delikatne podświetlenie roślin. Ciekawy efekt daje również oświetlenie ogrodu znajdującego się za przeszkleniami. Dzięki temu po zmroku zamiast ciemnej tafli szyby widzimy oświetlone drzewa, rabaty czy elementy małej architektury.
Najczęstszy błąd? Myślenie tylko o wyglądzie
Wizualizacje ogrodów zimowych potrafią robić ogromne wrażenie. Smukłe profile, ogromne szyby i minimalistyczne wnętrze wyglądają świetnie, ale podczas projektowania trzeba pomyśleć również o codziennym użytkowaniu. Warto sprawdzić między innymi:
jak będzie wyglądało zacienienie latem, gdzie znajdą się otwierane elementy, jak pomieszczenie będzie ogrzewane, którędy poprowadzona zostanie instalacja elektryczna oraz gdzie ustawimy meble.
Istotne jest nawet rozmieszczenie gniazdek. Jeśli ogród ma być domowym biurem, miejscem na telewizor czy przestrzenią do wypoczynku z dodatkowym oświetleniem, dobrze przewidzieć je jeszcze przed wykonaniem konstrukcji.
Formalności najlepiej sprawdzić przed rozpoczęciem prac
Zakres wymaganych formalności zależy od rodzaju oraz parametrów planowanej inwestycji. Według aktualnych informacji Ministerstwa Rozwoju i Technologii przydomowa oranżeria, czyli ogród zimowy, o powierzchni zabudowy do 35 m² może w określonych warunkach być realizowana na podstawie zgłoszenia. Przepisy przewidują przy tym limit liczby takich obiektów w stosunku do powierzchni działki. Nie oznacza to jednak, że każda inwestycja będzie wyglądała formalnie identycznie. Przed rozpoczęciem prac warto zweryfikować wymagania dotyczące konkretnej działki, projektu i sposobu połączenia konstrukcji z istniejącym budynkiem.
Ogród zimowy powinien być przede wszystkim wygodny
Piękne przeszklenia przyciągają uwagę, ale prawdziwa wartość ogrodu zimowego pojawia się wtedy, gdy rzeczywiście chce się w nim spędzać czas. Dobrze zaprojektowana konstrukcja powinna zapewniać odpowiednią ilość światła, możliwość ochrony przed słońcem, skuteczną wentylację oraz komfortową temperaturę. Dopiero później przychodzi czas na meble, dekoracje i rośliny. Jeżeli wszystkie te elementy zostaną przemyślane już na początku, ogród zimowy może być czymś znacznie więcej niż efektownym dodatkiem do elewacji. Może stać się prawdziwym przedłużeniem domu – miejscem, w którym przyjemnie jest spędzać czas zarówno podczas słonecznego letniego poranka, jak i chłodnego jesiennego wieczoru.
