Wątroba nie boli, dlatego rzadko o niej myślimy. Tymczasem każdego dnia wykonuje ogromną pracę: pomaga neutralizować szkodliwe substancje, produkuje żółć i gromadzi zapasy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Od wieków w trosce o wątrobę sięgano po zioła, a trzy z nich szczególnie zasłużyły na uwagę.
- Mniszek lekarski
Mniszek lekarski to roślina, której korzeń ma za sobą setki lat stosowania. Europejska Agencja Leków w swojej monografii klasyfikuje korzeń mniszka jako tradycyjny surowiec roślinny stosowany przy łagodnych dolegliwościach trawiennych, przy przejściowej utracie apetytu oraz w celu zwiększenia ilości wydalanego moczu¹. W tradycji ludowej mniszek uchodzi za zioło „na wątrobę” właśnie ze względu na wpływ na trawienie i wydzielanie żółci.
- Karczoch
Liście karczocha zawierają cynarynę i inne substancje goryczowe. Tradycyjnie stosuje się je przy uczuciu pełności, wzdęciach i wolnym trawieniu po tłustych posiłkach. To zioło szczególnie popularne w kuchni i ziołolecznictwie krajów śródziemnomorskich.
- Ostropest plamisty
Ostropest to najlepiej znane w Polsce zioło kojarzone z wątrobą. Jego nasiona zawierają kompleks flawonolignanów nazywany sylimaryną. W preparatach liczy się standaryzacja, czyli jasno określona zawartość sylimaryny w ekstrakcie.
Co naprawdę pomaga wątrobie?
Zioła są dodatkiem. Fundamentem jest to, co robisz na co dzień. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej podkreśla, że nie istnieje jedna „dieta wątrobowa”, a podstawowe zalecenie przy wszystkich chorobach wątroby to rezygnacja z alkoholu². Przy stłuszczeniu wątroby kluczowa jest redukcja masy ciała oparta na zasadach zdrowego żywienia², czyli mniej cukru, mniej tłuszczów nasyconych, więcej warzyw i ruchu.
Jeśli masz objawy, takie jak uczucie ciężkości pod prawym żebrem, przewlekłe zmęczenie czy zażółcenie skóry, nie sięgaj po zioła, tylko umów się na badania. Wątrobę ocenia się prosto: próby wątrobowe z krwi i USG jamy brzusznej.
Trzy zioła w jednej kapsułce - czy to ma sens?
Dla osób, które chcą uzupełnić dietę tymi trzema surowcami, wygodnym rozwiązaniem są preparaty łączone. Przykładem jest produkt z serii Dr Ewy Dąbrowskiej z mniszkiem, karczochem i ostropestem w kapsułkach. Dzienna porcja, czyli 2 kapsułki, zawiera 410 mg ekstraktu z korzenia mniszka, 400 mg ekstraktu z liści karczocha, 175 mg ekstraktu z nasion ostropestu standaryzowanego na 80% sylimaryny oraz ekstrakt z pestek winogron. Opakowanie wystarcza na miesiąc. W sklepie Rodzinne Skarby znajdziesz go wśród preparatów wspierających trawienie, razem z enzymami trawiennymi i probiotykami.
Sklep założyła firma Jodavita, polski producent suplementów diety z ponad 20-letnim stażem. Cały przegląd produktów ziołowych z tej grupy znajdziesz na stronie suplementy na wątrobę.
Takie preparaty są przeznaczone dla dorosłych. Nie stosuje się ich w ciąży i w czasie karmienia piersią, a przy chorobach wątroby i przyjmowaniu leków trzeba najpierw porozmawiać z lekarzem.
Co musisz zapamiętać?
- Mniszek, karczoch i ostropest to zioła o długiej tradycji stosowania przy dolegliwościach trawiennych.
- Fundament zdrowej wątroby to brak alkoholu, prawidłowa masa ciała i rozsądna dieta.
- Objawy ze strony wątroby to powód do badań, nie do samoleczenia.
- Suplement ziołowy może być dodatkiem, nigdy zamiennikiem leczenia.
Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych.
Źródła
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products. European Union herbal monograph on Taraxacum officinale F.H. Wigg., radix. EMA, 2021. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-taraxacum-officinale-fh-wigg-radix_en.pdf
- Malinowska J. Choroby wątroby a „dieta wątrobowa”. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, 2025. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-pokarmowego/choroby-watroby-a-dieta-watrobowa/
